το δικαίωμα ενός τετράχρονου παιδιού να εκφραστεί


Αυτό το άρθρο δεν είναι τόσο για το ελεύθερο λογισμικό, τις πατέντες λογισμικού όσο για την Μάγια, προκαταβολικά σας λέω ότι είναι μεγαλούτσικο… και ίσως κάπως ασυνεχές! Για αυτό θα σας παρακαλέσω θερμά να εξαντλήστε την υπομονή σας ή απλά να το αγνοήστε.

Η Μάγια Νίντερ είναι ένα τετράχρονο κοριτσάκι που ζει με τους γονείς στου στο Μπρόνξ της Νέας Υόρκης. Όμως η Μάγια έχει κάτι το ιδιαίτερο καθώς πάσχει από μια σειρά προβλημάτων υγείας και μεταξύ άλλων από νοητική υστέρηση. Πέραν αυτού του σοβαρότατου προβλήματος η μικρή Μάγια επικοινωνεί δύο λέξεις, λίγα νοήματα, καρτέλες επικοινωνίας και μια εφαρμογή iPad.

Οι καρτέλες επικοινωνίας για ορισμένους ασθενείς είναι η μοναδική αν όχι μια από τις λίγες δυνατότητες που έχουν προκειμένου να επικοινωνήσουν με τους γύρω τους. Oφείλω να ομολογήσω ότι μια εφαρμογή για tablet μου φαίνεται το λιγότερο ως μια πολύ λογική και σύγχρονη προσέγγιση στο πρόβλημα.

Μια λύση που βρήκαν οι γονείς της Μάγια ήταν να χρησιμοποιήσουν μια εφαρμογή για το iPad, έτσι η μικρή Μάγια μπορούσε πλέον να πει “Μπαμπά, σε αγαπάω” ή να κάνει αστεία όπως “σήμερα βροχή” μια ηλιόλουστη μέρα. Η χρήση του iPad και μιας εφαρμογής αν και επαρκείς (με το παραπάνω) για τις ανάγκες της Μάγια. Βλέπετε κανείς δεν γνωρίζει αυτή την στιγμή τι έχει η Μάγια και ίσως στο μέλλον η Μάγια μπορεί να μιλάει χωρίς την βοήθεια ενός iPad και μιας εφαρμογής.

Αυτό που ίσως να μην γνωρίζετε είναι ότι υπάρχουν εξειδικευμένες συσκευές που διευκολύνουν την επικοινωνία ανθρώπων με προβλήματα ομιλίας, ουσιαστικά πρόκειται για tablets με ειδικό λογισμικό για την εν λόγω χρήση, μια από τις πλέον γνωστές εταιρείες του χώρου (ειδικά στην Αμερική) είναι η Prentke Romich, μια από τις φθηνότερες συσκευές της κοστίζει κοντά στα 2600 δολάρια. Συγκριτικά η εφορμογή του iPad Speak for Yourself που χρησιμοποιεί η Μάγια κόστιζε “μόλις” 299.99 δολάρια

Με άλλα λόγια, ο συνδυασμός του iPad και της εφαρμογής Speak for Yourself μπορούσε να επιτύχει με κλάσμα του κόστους αυτό που πετύχαινε η εξειδικευμένη συσκευή. Όμως η Prentke Romich και η Semantic Compaction Systems έκαναν από κοινού μήνυση στην Speak for Yourself καθώς έκριναν ότι παραβίαζε πατέντες τους. Το αποτέλεσμα η Apple τελικά έβγαλε από το iTunes την εφαρμογή (όπως αναφέρει και το blog των γωνιών της Μάγιας), και είναι πιθανό αν η Speak for Yourself χάσει την δίκη να ζητηθεί από την Apple να διαγράψει την εφαρμογή από το iTunes,ακόμη όμως και αν δεν συμβεί αυτό αργά η γρήγορα η εφαρμογή θα πάψει να είναι συμβατή με τις μελλοντικές εκδόσεις του iOS και το πρακτικό αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο.

Δεν σπεύδω να κατηγορήσω την Apple, καθώς όταν έχει κανείς ένα κεντρικό σύστημα διαχείρισης εφαρμογών σε οποιοδήποτε πλατφόρμα είναι αναμενόμενο να συμμορφώνεσαι σε DMCΑ take down notices όταν η εταιρεία σου λειτουργεί στις ΗΠΑ. Το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και στο Play Market της Google αν η εφαρμογή ήταν για Android αν και θα μπορούσε θεωρητικά να την κατεβάσει κανείς από άλλες πηγές.

Φτάνουμε όμως στο ζήτημα που η εφαρμογή μιας πατέντας λογισμικού μπορεί άμεσα να επηρεάσει την ζωή και τις σχέσεις μέσα σε μια οικογένεια, εν μέρη αυτό είναι αναμενόμενο καθώς κάθε στιγμή που περνάει οι άνθρωποι εξαρτόμαστε όλο και περισσότερο από τις τεχνολογικές μας δυνατότητες. Από την άλλη οι τεχνολογικές εξελίξεις στο τομέα της πληροφορικής είναι ραγδαίες, ακόμη και αν δεχθεί κανείς ότι οι πατέντες λογισμικού θα μπορούσαν να εφαρμοστούν δυσκολεύομαι να δω πως θα είχε νόημα μια πατέντα που κρατά 20 ολόκληρα χρόνια σε ένα τομέα που κινείται με τόσο ιλιγγιώδεις ταχύτητες όπως η πληροφορική.

Όσο η τεχνολογία της πληροφορικής θα μπαίνει όλο και περισσότερο στην καθημερινότητα μας, σε επαγγελματικό  και προσωπικό επίπεδο όλο και συχνότερα θα βλέπουμε καταστάσεις που οι πατέντες λογισμικού θα επηρεάζουν ή θα υπάρχει η πιθανότητα να επηρεάσουν την καθημερινότητα μας αλλά και την λειτουργία πολλών επιχειρήσεων που ασχολούνται με την ανάπτυξη λογισμικού. Πέραν από τον πολλές φορές παράλογο, και ορισμένες φορές σουρεαλιστικό χαρακτήρα που έχει η εφαρμογή πατεντών λογισμικού δεν είναι λίγοι που πιστεύουν ότι όπως εφαρμόζονται σήμερα μπορούν να λειτουργήσουν ως τροχοπέδη στην καινοτομία.

Πέραν από το προσωπικό και το συναισθηματικό χαρακτήρα του πράγματος δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στην περίπτωση της Μάγια, η τεχνολογία που ήταν προνόμιο των ολίγων σιγά – σίγα γίνεται διαθέσιμη στο κοινό. Δεν είναι η πρώτη φορά που κάτι τέτοιο έχει συμβεί. Μια τεχνολογία ακόμη και όταν πρόκειται για προνόμιο των ολίγων σταδιακά γίνεται κτήμα των πολλών. Το ίδιο και η τεχνολογία που θα επέτρεπε στην Μάγια να μιλήσει, πριν μερικά χρόνια αποτελούσε προνόμιο ελάχιστων, λόγω όμως της διασποράς συσκευών που με οθόνες αφής,  με επαρκή υπολογιστική ισχύ και μεγέθους που επέτρεπε ακόμη και αδρές κινήσεις (η Μάγια φαίνεται πως έχει και διαταραχές στον συντονισμό των μυών της που δεν της επιτρέπουν πολύ μεγάλη ακρίβεια στις κινήσεις της) ήταν αναπόφευκτο ότι η μέρα αυτή θα έρχονταν αργά ή γρήγορα.

Ίσως κανείς περιμένει να κατηγορήσω την Pentke Romich για την όλη κατάσταση, αλλά όχι, η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για μια εταιρεία, σκοπός της είναι και θα είναι η απόδοση κερδών στους μετόχους της με το ένα ή τον άλλο τρόπο. Το ζήτημα είναι ότι το σύστημα πατεντών λογισμικού στην Αμερική δεν λειτουργεί με τον πλέον ιδανικό τρόπο. Αυτή η ιστορία που προσωπικά με συγκίνησε δεν παύει να είναι αυτό ακριβώς μια συγκινητική ιστορία και μόνο. Όμως είναι και μια ευκαιρία για τους Αμερικάνους νομοθέτες και δικαστικούς να εξετάσουν αν και κατά πόσο μπορεί το σύστημα πατεντών να επανεξεταστεί. Συζητήσεις για πιθανές αλλαγές στο σύστημα πατεντών υπήρχαν και υπάρχουν πάντα, με την πλέον πρόσφατη να μετρά λίγους μήνες, από την άλλη δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ενώ ζούμε σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία (τουλάχιστον την στιγμή που γραφόταν αυτές οι γραμμές) αλλά δύο από τις μεγαλύτερες οικονομικές οντότητες (αν και όχι οι μεγαλύτερες… πλέον) έχουν πολύ διαφορετική πολιτική όσο αφορά τις πατέντες λογισμικού.

Κλείνοντας, αν μπορεί να πει κανείς κάτι τέτοιο για τις “ατάκτως ερημένες” σκέψεις που αραδιάζω παραπάνω,  νομίζω ότι σε μια κοινωνία που όλο και περισσότερο αρχίζει και μοιάζει βγαλμένη από  μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του 80 και του 90 τόσο πρέπει να επανεξετάσουμε αν οι “συμβάσεις” που έχουμε κάνει μπορούν να δημιουργήσουν κάτι βιώσιμο ή αν έρχονται σε αντίθεση με την ίδια την φύση των τεχνολογιών που χρησιμοποιούμε αλλά και αυτού που θέλουμε να χαρακτηρίζουμε ως ανθρώπινο παράγοντα.

Τα είπα τα έβγαλα από μέσα μου και ηρέμησα.Αν θέλετε μπορείτε να συμμετάσχετε σε μια συλλογή ηλεκτρονικών υπογραφών που κάνει η οικογένεια της Μάγια ώστε οι εμπλεκόμενες εταιρείες να επαναφέρουν την εν λόγω εφαρμογή στο iTunes.


About Eleftherios Kosmas

Technologist in the University of Athens, open source enthusiast, member of the local hackerspace, vice chairperson of the Libre Space Foundation,

Σχολιάστε