Η φιλοσοφία του ελεύθερου λογισμικού 3


Athens - Ancient Agora: Temple of HephaestusΟ φίλος Δημήτρης Γλενταδάκης μου έστειλε ένα εξαιρετικό κείμενο το οποίο το μετέφρασε από το Framablog το οποίο νομίζω ότι όλοι οι αναγνώστες του elkos.gr που μιλούν Γαλλικά αξίζει να το διαβάζουν.  Το συγκεκριμένο άρθρο ειδικότερα με προβλημάτισε. Βλέπετε εδώ και χρόνια έχω ακούσει ανθρώπους να χαρακτηρίζουν το ελεύθερο λογισμικό είτε σαν μια “αντίδραση στα καπιταλιστικά μονοπώλια” και σαν “πόρο μου πρέπει να εκμεταλλεύονται προς όφελος τους οι εταιρείες“, τι από το δύο ισχύει. Για κάποιο λόγο δεν βλέπω γιατί πρέπει να ισχύει μόνο το ένα από τα δύο. Όσο και αν φαίνεται περίεργο μέσα από την Μανιχαϊστική λογική του “καλού” και του “κακού” που υιοθετούμε ορισμένες φορές ασυναίσθητα, τα πράγματα δεν είναι πάντα “μαύρα” ή “άσπρα” ούτε καν γκρι.

Πολλές φορές (ανάλογα με κέφια και το πόσο καφέ έχω πιεί) μπορεί να δώσω και εγώ βάρος στο ένα ή στο άλλο ζήτημα σχολιάζοντας. Έστω και χωρίς να το θέλω κάποιες φορές δεν δυνατό να τονίσει κανείς εξ’ ίσου όλες τις πτυχές ενός ζητήματος και παραδέχομαι ότι συχνά (αν και ειλικρινά προσπαθώ) σε δεύτερο χρόνο μπορώ να διακρίνω ότι μπορούσα κάποια πράγματα να τα προσεγγίσω διαφορετικά. Περπατώντας σε αυτήν την πολύ λεπτή ισορροπία συχνά έχω ακούσει χαρακτηρισμούς “καπιταλιστής”,”μαρξιστής”,”αριστερός”,”δεξιός” κ.ο.κ

Το κείμενο που ακολουθεί μεταφρασμένο από τον Δημήτρη, και με την προσθήκη του εξαιρετικού artwork του Framablog πάνω στην δουλειά του Jonathan Roberts από το Linux Format 194 έχει σαν σκοπό την δημιουργία μιας δημόσιας συζήτησης για την φιλοσοφία που χαρακτηρίζει το ελεύθερο λογισμικό. Για αυτό και με την ευκαιρία αυτού του δημόσιου διάλογου πρόσθεσα την φωτογραφία της Αγοράς της Αρχαίας Αθήνας (ΟΚ και γιατί το άρθρο αναφέρεται και στο Πλάτωνα αλλά περισσότερα θα διαβάστε παρακάτω).

 

 

Σε πολύ κόσμο αρέσει να βρεθεί σε μια καλή συζήτηση. Ζητήσαμε (ευθυμολογόντας) να μας πουν αν είναι πιο εύκολο να χαρακτηρίσουμε το Linux ως μαρξιστικό ή καπιταλιστικό.

Οι απαντήσεις που λάβαμε ήταν αρκετά αστείες, αλλά οι περισσότερες ήταν αρκετά ανεπτυγμένες και μας έβαλαν σε σκέψεις: Πώς το Linux και το κίνημα του ελεύθερου λογισμικού βρίσκουν τη θέση τους στις τεταμένες φιλοσοφικές, οικονομικές, ηθικές, και θεολογικές συζητήσεις που απασχολούν τον άνθρωπο εδώ και αιώνες.

Διαπιστώνοντας ότι ακόμα και ο Linus Torvalds αναλύει το ίδιο στείρους συλλογισμούς, όπως μπορούμε να δούμε στη συνέντευξη που έδωσε το περασμένο καλοκαίρι στο BBC, σκεφτήκαμε ότι θα ήταν ενδιαφέρον να συνεχίσουμε τη συζήτηση.

Θα προσεγγίσουμε το Linux και το ελεύθερο λογισμικό με πλάγιες ματιές, αναλύοντάς το μέσω μερικών από αυτών των στείρων συζητήσεων. Και θα ρίξουμε μια ματιά σε μερικές θεωρίες για να διαπιστώσουμε αν μπορούν να εφαρμοστούν στο αγαπημένο μας λειτουργικό σύστημα.

Πρώτα απ’ όλα να ξεκαθαρίσουμε τη θέση μας: πιστεύουμε ότι το πιο σημαντικό στο Linux και το ελεύθερο λογισμικό, είναι ότι πρόκειται για μια πρακτική πραγματικότητα. Είναι πολύ απλά ευχάριστο που αυτό το πράγμα λειτουργεί καλά, είναι δωρεάν και ο κόσμος ευχαριστιέται πολύ να το χρησιμοποιεί και να το αναπτύσσει, μερικοί μπορούν ακόμα και να κερδίζουν μερικά χρήματα την ίδια στιγμή. Όλα τα άλλα είναι απλή λογοτεχνία, γι’ αυτό μην ταραχτείτε πολύ με αυτά που θα διαβάσετε!

Επειδή αναφέραμε τη συνέντευξη του Linus Torvalds στο BBC, ας αρχίσουμε από αυτό. Δηλώνει μεταξύ άλλων: «…το open source λειτουργεί πραγματικά μόνο όταν ο καθένας συνεισφέρει για τους δικούς του εγωιστικούς λόγους… το θεμελιώδες χαρακτηριστικό της GPL2 είναι η απλή λογική των αμοιβαίων καταβολών: σου δίνω τις βελτιώσεις μου αν μου υποσχεθείς ότι θα επωφεληθώ από τις δικές σου».

Αυτό που κάνει την παρατήρηση του Torvalds ενδιαφέρουσα είναι ότι μπορούμε να την συσχετίσουμε με φιλοσοφικές, ηθικές, βιολογικές, ψυχολογικές ή ακόμα και μαθηματικές συζητήσεις που φτάνουν μέχρι τον Πλάτωνα (τουλάχιστον). Στο έργο Πολιτεία, ο Πλάτωνας εξετάζει τις έννοιες δικαιοσύνης και ήθους θέτοντας το ερώτημα: πρόκειται για κοινωνικές κατασκευές ή κάποια αδέσποτα αγαθά;

Κατά τη συζήτηση αυτή, ο Γκλαύκωνας, ένας από τους πρωταγωνιστές, αναφέρει την ιστορία του μαγικού δαχτυλιδιού του Γύγη το οποίο όποιος το φορά γίνεται αόρατος. Συμπεραίνει ότι, δίκαιο ή άδικο, το άτομο που θα φορούσε το δαχτυλίδι θα δρούσε με τον ίδιο τρόπο: θα έπαιρνε οτιδήποτε ποθούσε από την αγορά, θα εισερχόταν στα σπίτια και θα ξάπλωνε με όποιον ήθελε ή ακόμα σκοτώνοντας τους εχθρούς του.

“Αν κάποιος λάμβανε αυτήν την ικανότητα του να είσαι αόρατος και δεν συναίνετε ποτέ να πράξει μια αδικία ή να αγγίξει την ιδιοκτησία των άλλων, θα φαινόταν ως ο πιο ανόητος σε αυτούς που θα γνώριζαν τη συμπεριφορά του, (…) διότι κάθε άνθρωπος πιστεύει πως πολύ περισσότερο τον ωφελεί η αδικία παρά η δικαιοσύνη”.
(Πλάτων. Πολιτεία. (Βιβλίο Β) 359d-360d)

Είτε συμφωνείτε με τον Γλάυκωνα είτε όχι, είναι προφανές ότι ο Torvalds επισημαίνει το ίδιο πράγμα: χωρίς κοινωνικούς περιορισμούς όπως αυτούς της GPL v2, δεν θα μπορούσα να πιστέψω ότι ως αντάλλαγμα των βελτιώσεων του κώδικά μου θα μου δίνατε τις δικές σας βελτιώσεις.

glavkon

Γιατί να το κάνετε; Στο τέλος, αν απλά πήρατε τον κώδικά μου για να βελτιώσετε το πρόγραμμά σας, θα έχετε ένα πλεονέκτημα σε σχέση με μένα: λιγότερη δουλειά για ένα καλύτερο αποτέλεσμα – και οι άνθρωποι είναι εγωιστές!

Φαίνεται ότι ακόμα και ο Πλάτωνας, όπως και στη συνέχεια ο Torvalds, διαπιστώνει ότι ο κόσμος δεν υφίσταται από άτομα που συλλογίζονται: «ας κάτσουμε όλοι μαζί να τραγουδήσουμε “Αν όλα τα παιδιά στον κόσμο…” και ο κόσμος θα γίνει καλύτερος».

Τα αρπακτικά και η ασφάλεια

Ο Bruce Shneier αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα στην τελευταία του εργασία Liars and Outliers· επισημαίνει την επικαιρότητα αυτής της συζήτησης, εντός και εκτός του χώρου της τεχνολογίας. Στο βιβλίο του, περιγράφει μια διεργασία που ονομάζει το παιχνίδι Γεράκι-Περιστέρι, εμπνευσμένο από την θεωρία των παιχνιδιών.

Στο παιχνίδι αυτό είναι ένας πληθυσμός άγριων πουλιών που συναγωνίζονται για την ίδια περιορισμένη ποσότητα τροφής, μερικά πουλιά είναι γεράκια και μερικά είναι περιστέρια. Τα γεράκια είναι επιθετικά και θα μονομαχήσουν για την τροφή τους: όταν συναντούν ένα άλλο γεράκι, θα μονομαχήσουν και το ένα θα κερδίσει την τροφή ενώ το άλλο θα τραυματιστεί και ίσως θα σκοτωθεί. Τα περιστέρια, αντιθέτως, είναι παθητικά, και όταν βρεθούν δυο μπροστά στην ίδια τροφή, επιλέγουν να την μοιραστούν μεταξύ τους. Αν συναντηθούν ένα γεράκι και ένα περιστέρι, τότε θα είναι το γεράκι πάντα που θα έχει την τροφή και το περιστέρι θα επιλέξει να οπισθοχωρήσει.

Παρόλο τα συμπεράσματα που μπορείτε να έχετε με την ανάλυση του παιχνιδιού αυτού, η σημαντικότερη παρατήρηση που κάνει ο Schneier επικεντρώνεται στο: οποιοδήποτε και να είναι το σενάριο, θα υπάρχουν πάντα μερικά γεράκια στο σύνολο.

Αν ο πληθυσμός στην αρχή αποτελείτο 100% από περιστέρια, μερικά από αυτά θα φρόντιζαν γρήγορα να έχουν αρκετή επιπλέον τροφή για τον εαυτό τους, συμπεριφερόμενα σαν γεράκια, χωρίς μεγάλο κίνδυνο να συναντήσουν άλλα περιστέρια που θα συμπεριφέρονται επίσης σαν γεράκια. Όπως καταλαβαίνετε, στο μέτρο που ο πληθυσμός των γερακιών αυξάνεται, θα φτάσει μια στιγμή που οι συνέπειες θα είναι ζημιογόνες για ολόκληρο τον πληθυσμό. Δεν θα υπάρχει αρκετή τροφή για τα περιστέρια, τα οποία θα αργοπεθαίνουν αφού θα οπισθοχωρούν από κάθε μονομαχία χωρίς τροφή, και τα γεράκια θα έχουν να αντιμετωπίσουν όλο και περισσότερο άλλα γεράκια με κίνδυνο να τραυματιστούν ή να σκοτωθούν.

Αλλά ας σταματήσουμε τώρα με τα γεράκια και τα περιστέρια, ποια η σχέση με το ελεύθερο λογισμικό και τη GPL;
Μπορούμε λοιπόν να συμπεράνουμε ότι χωρίς τη GPL «η οποία μας επιτρέπει να είμαστε εγωιστές», όπως αναφέρει ο Torvalds, θα μπορούσαμε να βρεθούμε στην κατάσταση όπου πολλά γεράκια θα αρπάξουν κώδικα χωρίς να συνεισφέρουν ως αντάλλαγμα, κάτι που θα αποθάρρυνε προοδευτικά την εμπιστοσύνη και τη συμμετοχή, και τελικά θα κατέστρεφε τον πληθυσμό των προγραμματιστών open source.

Στο υπόλοιπο του βιβλίου, ο Schneier προτείνει διάφορους «μηχανισμούς ασφαλείας» για να μας βοηθήσει να έχουμε εμπιστοσύνη στις ενέργειες των άλλων, και να μας επιτρέψει να εργαστούμε με τρόπο συνεργατικό, και ας μην μπορούμε αναγκαστικά να ενστερνιστούμε τα (εγωιστικά) κίνητρα των άλλων.
Ενώ ο Schneier επισημαίνει παράγοντες όπως ο νόμος, η ανάπτυξη των κατοπτρικών νευρόνων, κλπ, η GPL θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί κατ’ αυτόν τον τρόπο, ως ένας μηχανισμός ασφαλείας προορισμένος να ενδυναμώσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη και την συνεργατικότητα. Κάτι αρκετά έξυπνο.

Το ελεύθερο λογισμικό και η οικονομία

Εκτός του ότι είναι μια ενδιαφέρουσα περίπτωση προς μελέτη για αυτούς που ενδιαφέρονται για τη συνεργασία, το ελεύθερο λογισμικό δέχτηκε μεγάλη προσοχή για τις ομοιότητές του με διάφορα οικονομικά συστήματα. Ένα καλό παράδειγμα είναι ο Bill Gates, ο οποίος το 2005 έλεγε: «Υπάρχουν κομουνιστές της σύγχρονης εποχής που θα ήθελαν να απορρίψουν τα δώρα για τους (…) εκδότες λογισμικού με διάφορους τρόπους».

Τώρα, οπωσδήποτε, πιθανώς το συμφέρον του Gates ήταν λιγότερο η δημιουργία ενός σοβαρού οικονομικού συστήματος αλλά περισσότερο να τρομοκρατήσει τις αμερικανικές καπιταλιστικές εταιρείες οι οποίες αρέσκονται στην ελεύθερη αγορά αποθαρρύνοντάς τες στη χρήση του ελεύθερου λογισμικού· πρόκειται για μια παρατήρηση που επανέρχεται αρκετά συχνά και αξίζει να την λάβουμε σοβαρά υπόψιν μας.

Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι το ελεύθερο λογισμικό έχει πολύ μικρή σχέση με τον σοβιετικό κομμουνισμό, του οποίου τα κύρια χαρακτηριστικά ήταν η οικονομία κεντρικού σχεδιασμού και ένα επιβαλλόμενο αστυνομικό κράτος, συμπληρωμένα από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης φυλακισμένων και την εξαναγκαστική εργασία.
Αυτοί που έχουν ακολουθήσει το ελεύθερο λογισμικό από αρκετό καιρό, ξέρουν ότι ο κεντρικός σχεδιασμός αναπαράγεται πολύ σπάνια, ως ποτέ: ο πολλαπλασιασμός των μορφών λογισμικού, των διανομών, οι σουίτες γραφείου, τα περιβάλλοντα εργασίας, οι εξυπηρετητές ιστού και ταχυδρομείου, είναι μια ικανοποιητική απόδειξη.

Ακόμα περισσότερο, κανένας δεν είναι υποχρεωμένος να εργαστεί στο ελεύθερο λογισμικό ή να το χρησιμοποιήσει. Στην πράξη, δεδομένου ότι όλοι οι τύποι αρχείων έχουν πραγματοποιηθεί με ανοικτό κώδικα, οποιοσδήποτε μπορεί να τους επανεφαρμόσει σε ένα ανταγωνιστικό πρόγραμμα χωρίς κόπο. Πολλοί έχουν στηριχθεί σε αυτά τα επιχειρήματα για να αποδείξουν ότι – προς μεγάλη απογοήτευση του Gates όπως μπορούμε εύκολα να φανταστούμε – το ελεύθερο λογισμικό έχει λιγότερα κοινά με τον σοβιετικό κομμουνισμό σε σχέση με πολλές εταιρείες ιδιόκτητου λογισμικού.

Εταιρείες όπως η Apple και η Microsoft είναι ξακουστές και ακόμα επιβραβευμένες για τον κάθετο σχεδιασμό τους· είναι επίσης διαβόητες για τον τρόπο που αλυσοδένουν τους χρήστες στο λογισμικό τους και το υλικό τους, δημιουργώντας εξ’ ορισμού κλειστούς και ιδιόκτητους τύπους αρχείων που τα ανταγωνιστικά προγράμματα να μην μπορούν να ενσωματώσουν εύκολα.

Ο Μαρξισμός

Αν το ελεύθερο λογισμικό έχει μικρή σχέση με τον σοβιετικό κομμουνισμό, ίσως να έχει περισσότερη σχέση με τον μαρξισμό.
Μια από τις κεντρικές ιδέες αυτής της κοσμοθεωρίας είναι ότι κατέχοντας τα μέσα παραγωγής, είτε είναι τα μηχανήματα, η γνώση ή οτιδήποτε άλλο, οι ανώτερες κοινωνικές τάξεις μπορούν να εκμεταλλεύονται τις κατώτερες· όσο αυτές δεν κατέχουν τα μέσα παραγωγής, οι εργάτες πρέπει να εκτελέσουν «εθελοντικά» την εργασία τους με αντάλλαγμα ένα μισθό για να αγοράσουν τα αναγκαία αγαθά για την επιβίωσή τους: μια στέγη, ενδυμασία, τροφή και διασκέδαση. Δεν μπορούν πραγματικά να επιλέξουν να εργαστούν, και δεν μπορούν ποτέ να εκφέρουν άποψη για το μισθό τους ή την αναδιανομή του κέρδους.

Μια από τις έμμονες ιδέες του Μαρξ, είναι η ελπίδα του ότι η κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί, με τους εργαζόμενους που κατακτούν την ελευθερία τους σε μια κοινωνία χωρίς τάξεις στην οποία τα μέσα παραγωγής θα κατέχονται από κοινού.

Επειδή, στον σύγχρονο κόσμο, ένα από τα βασικά μέσα παραγωγής είναι το λογισμικό, το ελεύθερο λογισμικό ταιριάζει αρκετά καλά με το σύστημα του Μαρξ. Ο κώδικας είναι αποτελεσματικά ένα κοινό αγαθό. Ο καθένας είναι ελεύθερος να τον διαβάσει, να τον μελετήσει, να τον μοιραστεί, να τον αναμίξει και να τον τροποποιήσει. Ως εκ τούτου, είναι αδύνατο οι εργαζόμενοι να αλυσοδεθούν από αυτούς στις ανώτερες τάξεις, διότι σε οποιαδήποτε στιγμή ο καθένας μπορεί να επιλέξει να χρησιμοποιήσει τα μέσα παραγωγής, δηλαδή τον κώδικα, για το δικό του σκοπό.

fbtw

Η ελευθερία της σκέψης

Ο Eben Moglen υποστηρίζει την επιρροή που μπορεί να έχει η κοινή κατοχή του κώδικα στην κοινωνία μας, σε μια ομιλία στο Wizards of OS 3, με τίτλο «Η σκέψη είναι ελεύθερη: το ελεύθερο λογισμικό είναι ο αγώνας για την ελευθερία της σκέψης».
Στην ομιλία του, υποστήριξε ότι «η διαιώνιση της άγνοιας, είναι η διαιώνιση της σκλαβιάς» (ξέρει πραγματικά πως να τα λέει!). Το επιχείρημά του είναι ότι χωρίς τη γνώση της οικονομίας, χωρίς τη γνώση της μηχανικής, του πολιτισμού και της επιστήμης – όλα αυτά που κάνουν τον κόσμο να κινείται, οι κατώτερες τάξεις δεν θα μπορούν ποτέ να ελπίζουν να βελτιώσουν την κατάστασή τους, ή να αποκτήσουν μέσα παραγωγής.

Το ελεύθερο λογισμικό, όπως και το ελεύθερο υλικό, ο ελεύθερος πολιτισμός και οτιδήποτε χαράζεται γύρω από το Ελεύθερο, ελευθερώνουν μέσα που φέρνουν σε κοντινή απόσταση την ελευθερία της σκέψης και της πληροφορίας, αν δεν έχει ήδη επιτευχθεί.

Οι εξυπηρετητές ιστού δεν περιορίζονται μόνο για αυτούς που κατέχουν τα μέσα παραγωγής, γιατί ο κώδικας είναι ελεύθερος, άρα ο οποιαδήποτε μπορεί να μοιραστεί την κάθε μορφής δημιουργία πολιτισμού της επιλογής του. Μπορεί να είναι ένα απλό τραγούδι, αλλά μπορεί επίσης να είναι το μέσο για την δημιουργία ενός παγκόσμιου νομίσματος, αποκεντρωμένου, όπως το Bitcoin, ή τα σχέδια όλων των απαραίτητων μηχανημάτων για την κατασκευή της δικής σας μικρής πόλης, όπως στο Global Village Construction Set.

Αυτό που έχει σημασία, είναι ότι όλα αυτά έγιναν πραγματικότητα από την κοινόχρηστη ιδιοκτησία του κώδικα.

Η αυθόρμητη τάξη

Αν δεν έχετε πειστεί πλήρως ότι το ελεύθερο λογισμικό είναι ένα κίνημα που θα μπορούσε να υποστηρίξει ο Μαρξ, μπορεί να εκπλαγείτε μαθαίνοντας ότι διαθέτετε ένα ισχυρό επιχείρημα: είναι μια τέλεια εικόνα της ελεύθερης αγοράς, αυτή η θεωρεία που είναι τόσο λατρευτή στους καπιταλιστές, και τόσο μισητή των Μαρξιστών και των ακτιβιστών ενάντια στην παγκοσμιοποίηση σε όλον τον πλανήτη. Εντάξει, ίσως όχι της ελεύθερης αγοράς, αλλά τουλάχιστον είναι η εικόνα μιας από τις μέγιστες ιδέες που υπονοούν, αυτή της αυθόρμητης τάξης.

Μια από της κύριες ιδέες της ελεύθερης αγοράς είναι ότι, καθοδηγημένες από την αόρατη χείρα της αγοράς, οι διακυμάνσεις των τιμών προσαρμόζονται σύμφωνα με τις ατομικές προσπάθειες με τρόπο τέτοιο που να προάγεται το κοινό όφελος. Αυτή η ιδέα είναι στενά συνδεδεμένη με τον Adam Smith και τον Freidrich von Hayek, που χρησιμοποίησαν τον όρο της αυθόρμητης τάξης για να την περιγράψουν, αλλά στην πραγματικότητα φτάνει μέχρι τον David Hume, έναν από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους του κινήματος του Σκωτσέζικου διαφωτισμού.

Ο Hume πίστευε ότι με την απουσία μιας κεντρικής εξουσίας, οι συμβάσεις και οι παραδόσεις αναδύουν για να ελαχιστοποιήσουν και να επιλύσουν τις συγκρούσεις και για να ρυθμίσουν τις κοινωνικές δραστηριότητες. Σε αντίθεση ωστόσο με τους Smith και Hayek, ο Hume πίστευε ότι ο άνθρωπος έχει περισσότερα πάθη εκτός από απλά το κέρδος, και ότι αυτά τα πάθη μπορούν να βουλιάξουν κανόνες και συμβάσεις.

Ποια είναι η σχέση με το ελεύθερο λογισμικό; Δεν είναι αυτονόητο; Το ελεύθερο λογισμικό είναι ένα παράδειγμα της αυθόρμητης τάξης με την έννοια που αντιλαμβάνεται ο Hume. Επειδή τα άτομα που εργάζονται σε αυτό δεν μπορούν να αποσπάσουν παρά ένα αδύνατο κέρδος και διανέμεται δωρεάν, τα χρήματα λαμβάνουν λίγο χώρο. Στο ελεύθερο λογισμικό οι κοινότητες ενώνονται ελεύθερα και εργάζονται μαζί για τη δημιουργία ελεύθερου λογισμικού για το οποίο η κοινωνία στο σύνολό της το αξιολογεί.

Υπάρχουν ωστόσο μερικά σημεία που πιθανώς να επηρεάσουν τα έργα στα οποία οι προγραμματιστές αποφασίσουν να εργαστούν. Για παράδειγμα, αν οι χρήστες ενός προγράμματος ελεύθερου λογισμικού βρουν ένα καλύτερο εναλλακτικό πρόγραμμα, κατά πάσα πιθανότητα θα μεταβούν σε αυτό. Οι προγραμματιστές, δεν θα έχουν μεγάλη επιθυμία να γράψουν κώδικα για προγράμματα που κινδυνεύουν να μην χρησιμοποιούνται από κανέναν, και θα θελήσουν με τη σειρά τους να εργαστούν σε νέα έργα που οι χρήστες θα βρουν πιο χρήσιμα.

Με αυτόν τον τρόπο, και χωρίς υποκίνηση για κέρδος, οι προγραμματιστές ελεύθερου λογισμικού επικεντρώνουν πραγματικά τις δυνάμεις τους στους τομείς που θα είναι οι πιο χρήσιμοι κατά τον μεγαλύτερο αριθμό, δηλαδή για το μεγαλύτερο όφελος της κοινωνίας στο σύνολό της.

Εν τέλει ανεξάρτητα από τους ιδεολογικούς παράγοντες θα θυμίσω μια απλή φράση “απλά δουλεύει” και αυτό που δουλεύει δεν είναι μόνο το ίδιο το λογισμικό αλλά είναι και το μοντέλο ανάπτυξης του και το αποτέλεσμα είναι μετρήσιμο και στην οικονομία και στην κοινωνία.


About Eleftherios Kosmas

Technologist in the University of Athens, open source enthusiast, member of the local hackerspace, vice chairperson of the Libre Space Foundation,

Σχολιάστε

3 thoughts on “Η φιλοσοφία του ελεύθερου λογισμικού

  • Dimitris D

    Το ελεύθερο λογισμικό είναι κάτι ανάμεσα σε συνεταιρισμό(oracle, php, python, google) και αργοσχολία(avidemux, (x)torrent, mplayer), με την συμμετοχή δημόσιων και κοινωφελών επιχειρήσεων(πανεπιστήμια-unix-postgres, στρατός- ARPANET, ερευνητικά κέντρα).
    Το ΕΛΛΑΚ αναπτύχθηκε στον Χριστιανικό κόσμο κατά το πρωτοχριστιανικό παράδειγμα «όλα κοινά, μέχρι να αρχίσει η γκρίνια και χρειαστούμε διαχειριστές», το οποίο το κληρονόμησε από τον Ιουδαϊσμό(Stallman), ο οποίος λέει «φιλανθρωπίες μόνο στους δικούς μας και σύμφωνα με τον νόμο».

    Το ΕΛΛΑΚ στην Ελλάδα πεθαίνει από την ανηθικότητα:
    α) Αχαριστία: «όποιος δεν εργάζεται, δεν πρέπει να τρώει». Το «επιτρέπω να χρησιμοποιείς» δεν σημαίνει «δωρεάν». Το κράτος και οι ιδιώτες θα έπρεπε να χρηματοδοτεί τις εφαρμογές που χρησιμοποιούνται περισσότερο, π.χ. firefox.
    β) Κενοδοξία: προσθήκη άχρηστων δυνατοτήτων ή η ξαναανακάλυψη του τροχού από την αρχή, στο λογισμικό.
    γ) Αυταπάτες: Κάποιοι φτιάχνουν λογισμικό, ταινίες, μουσική μόνο για το χρήμα και πληρώνουν φόρους. Δεν είναι ανάγκη να μοιραστούν την δημιουργία τους. Δεν έχω δικαίωμα στην «πειρατεία» γιατί κάτι είναι ακριβό. Απλός θα χρησιμοποιήσω κάτι φτηνό ή ΕΛΛΑΚ και ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΩ όσα είναι αποδεκτά ως ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ. Οι αργόσχολοι(χωρίς εισόδημα από χρήση Η/Υ ή όσοι δεν εκπαιδεύονται σε Η/Υ) δεν είναι ανάγκη να χρησιμοποιούν ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ.

  • Theodore

    Το επιχείρημα περί ελεύθερης αγοράς είναι τελείως λάθος, διότι ξεχνάει μια βασική παράμετρο πάνω στην οποία βασίζεται η ελεύθερη αγορά: την εμπορευματοποίηση της εργασίας. Αυτή, μαζί με την εμπορευματοποίηση της γης και του χρήματος, είναι απαραίτητη για να λειτουργήσει η ελεύθερη αγορά. Στο ελεύθερο λογισμικό, η εμπορευματοποίηση της εργασίας καταργείται, η εργασία δεν μπορεί να ανταλλαγεί με άλλα εμπορεύματα. Συνεπώς, το ελεύθερο λογισμικό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την ελεύθερη αγορά, η οποία είναι τεχνητό δημιούργημα που προέκυψε μόλις κατά τον 19ο αιώνα. Αντίθετα, είναι πολύ πιο κοντά στα παλιότερα οικονομικά συστήματα που βασίζονταν στην αμοιβαιότητα, στην ανταλλαγή και στην αναδιανομή.
    Για περισσότερες λεπτομέρειες διαβάστε το έργο του Καρλ Πολάνυι «Ο Μεγάλος Μετασχηματισμός» (http://en.wikipedia.org/wiki/The_Great_Transformation_%28book%29)