Creative Commons στα Ελληνικά σχολεία

Κατά καιρούς έχω γνωρίσει εκπαιδευτικούς που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για να μοιράσουν εκπαιδευτικό υλικό με τους μαθητές τους και με άλλους εκπαιδευτικούς, και τουλάχιστον στα δικά μου μάτια κάνουν εξαιρετική δουλεία με τον ένα ή το άλλο τρόπο, και μάλιστα ορισμένες φορές έχω δει να προτρέπουν και τους μαθητές τους να μοιράζονται την δουλειά τους (κάτι που βρίσκω ιδιαίτερα ενδιαφέρον και ευχάριστο). Μέχρι σχετικά πρόσφατα το περισσότερο υλικό που έβρισκα ήταν διάσπαρτο, σε αξιόλογες πρωτοβουλίες εκπαιδευτικών που μοιραζόντουσαν ελεύθερα τις δημιουργίες τους.

school photo

Πρόσφατα όμως, βρήκα ένα αποθετήριο με υλικό κάτω από άδεια Creative Commons ΒΥ-NC-SA  (που επιτρέπει τον διαμοιρασμό αλλά και την επεξεργασία, με την προϋπόθεση  πως αναφέρεται ο δημιουργός και δεν γίνεται εμπορική χρήση), θα βρείτε στο Φωτόδενδρο που έχει φτιαχτεί στα πλαίσια του Ψηφιακού Σχολείου. Το Φωτόδενδρο είναι βασισμένο στο λογισμικό εκπαιδευτικών αποθετηρίων DSpace (είναι ανοιχτού κώδικα λογισμικό με άδεια τύπου BSD).

Δεν είμαι εκπαιδευτικός, και δεν είμαι σε θέση να κρίνω το παιδαγωγικό αντίκτυπο της προσπάθειας, ούτε πιστεύω ότι υπάρχουν μαγικές λύσεις στα εκπαιδευτικά ζητήματα, αλλά μπόλικη δουλειά από πλευράς εκπαιδευτικών, μαθητών και του περιβάλλοντος τους. Από την άλλη, πιστεύω ότι με τα κατάλληλα εργαλεία μπορούμε να διευκολύνουμε την δουλειά των εκπαιδευτικών και των μαθητών και κακά τα ψέματα να μεγιστοποιήσουμε την αποτελεσματικότητα τους.

Η δημιουργία ενός αποθετηρίου εκπαιδευτικού υλικού θα πρέπει να αποτελεί ένα βήμα σε μια συνολική εκπαιδευτική προσέγγιση, δεν ξέρω κατά πόσο γίνεται αυτό, ξέρω όμως ότι πολλοί παιδαγωγοί/εκπαιδευτικοί που γνωρίζω προσεγγίζουν την τάξη με αρκετά ενδιαφέροντες τρόπους και επιθυμούν να δώσουν την πρωτοβουλία στους μαθητές. Θα ήθελα στο μέλλον να δω κατά πόσο τέτοιου είδους πρωτοβουλίες συμπεριλαμβάνονται όχι μόνο μέσα στην τάξη από το μεράκι των εκπαιδευτικών αλλά και κατά πόσο οι εκπαιδευτικές πολιτικές της χώρας μας συμβαδίζουν με τα εργαλεία που αναπόφευκτα έχουν πρόσβαση οι μαθητές.

Θα χαρώ πολύ να διαβάσω τα σχόλια σας καθώς πιστεύω ότι θα δώσουν μια ακριβέστερη εικόνα για την υλοποίηση, την χρησιμότητα και την πρακτική εφαρμογή τέτοιον πηγών στην τάξη.

Ανοιχτό wifi και φυσικές καταστροφές

Πριν λίγες μέρες μετά το χτύπημα του τυφώνα Sandy η Νέα Υόρκη μια από τις πλέον εκτεταμένες, οριζόντια και κάθετα, μεγαλουπόλεις αντιμετώπισε μια από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές για την πόλη. Μια είδηση που μου έκανε εντύπωση εκείνες τις ημέρες ήταν ότι οι αρχές και οι πολίτες βασίστηκαν πολύ στην χρήση του διαδικτύου για πολλές από τις τηλεπικοινωνιακές τους ανάγκες. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με την Καναδέζικη εταιρεία Sandvine που παρέχει υπηρεσίες διαδικτύου η κίνηση στο Skype ανέβηκε κατά την διάρκεια της καταιγίδα (ομολογώ ότι δεν γνωρίζω ακριβώς σε ποια δεδομένα ακριβώς έχουν βασιστεί).

disaster wireless photo

Μετά από αυτή την φυσική καταστροφή μου έκαναν πολύ εντύπωση εικόνες των κατοίκων της Νέας Υόρκης που καθόντουσαν έξω από κατάστημα  γνωστής αλυσίδας καφέ για να χρησιμοποιήσουν το ανοιχτό WiFi στα κινητά τους γιατί τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας δεν λειτουργούσαν.  Από την άλλη πολλές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης όχι μόνο έβγαζαν ανακοινώσεις για το κοινό σε υπηρεσίες όπως το twitter και το Facebook αλλά καλούσαν τους πολίτες να χρησιμοποιήσουν κοινωνικά  δίκτυα για να επικοινωνήσουν με τους αγαπημένους τους.

Phone lines may be congested during/after #Sandy. Let loved ones know you’re OK by sending a text or updating your social networks.

— FEMA (@fema) October 29, 2012

Θυμάμαι από το Μάιο του 2012 είχα διαβάσει ένα άρθρο που οι Ιταλικές αρχές μετά τον φονικό σεισμό στην ζητούσαν από τους πολίτες να βγάλουν τα password από τα WiFi τους για να βοηθήσουν τα σωστικά συνεργία.

Με αυτά το μυαλό μας ίσως πρέπει να δούμε με άλλο μάτι την πρωτοβουλία ΟpenWireless στην οποία συμμετέχουν διάφορες οργανώσεων μεταξύ των οποίων το Electronic Frontier Foundation. Στόχος του OpenWireless είναι να δοθεί η δυνατότητα στους χρήστες να ανοίγουν το WiFi τους χωρίς να έχουν επιπτώσεις σε ζητήματα ασφάλειας και bandwidth αλλά και με την νομική κάλυψη του συμβολαίου που υπογράφει κανείς με τον παροχέα υπηρεσιών διαδικτύου του. (Είναι πιθανόν το συμβόλαιο σας να απαγορεύει την χρήση του δικτύου σας από τρίτους, ειδικά στις ΗΠΑ αυτός είναι συνήθης όρος).

Η πρωτοβουλία OpenWireless προτείνει πέραν από την χρήση απλών ανοιχτών δικτύων την χρήση λογαριασμών επισκεπτών, μια λειτουργία που πολλά router έχουν από κατασκευής ή χρησιμοποιώντας το OpenWRT όπου αυτό είναι δυνατόν.

To OpenWireless προβάλει αρκετά επιχειρήματα υπέρ της χρήσης ανοιχτών δικτύων WiFi, μερικά από τα οφέλη  που προβάλει είναι

  • η δυνατότητα ανάπτυξης νέων συσκευών υψηλής τεχνολογίας που θα συνδέονται σε ανοιχτά WiFi δίκτυα
  • η χρήση ανοιχτών δικτύων ειδικά στα εμπορικά κέντρα από τους τοπικούς δήμους σαν μέσο τόνωσης της εμπορικής δραστηριότητας
  • τα θέματα ιδιωτικότητας που προκύπτουν από την χρήση παροχών κινητής τηλεφωνίας (Ειδικά αν δείτε τους όρους χρήσης της Verizon που ουσιαστικά επιτρέπουν την καταγραφή των ιστοσελίδων που επισκέπτεστε που με κάνουν να αναρωτιέμαι αν υπάρχει κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα)
  • είναι καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου φάσματος συχνοτήτων
  • συμβάλει στην γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος (σε μια χώρα με αρκετούς νεόπτωχους ίσως το χάσμα αυτό είναι εντονότερο από ότι στις ΗΠΑ)
  • αριθμεί οφέλη για τις υπηρεσίες ανάγκης που είδαμε παραπάνω

Προσωπικά, έχω επιλέξει το δίκτυο WiFi του σπιτιού μου να είναι ανοιχτό περισσότερο σαν μια παροχή προς τους επισκέπτες του σπιτιού μου. Σπάνια έχω δει κάποιον να συνδέεται στο δίκτυο μου χωρίς την άδεια μου, και τις δύο-τρεις φορές που συνέβη αυτό και το πήρα χαμπάρι οφείλω να ομολογήσω από ότι φάνηκε ήταν απλά γείτονες που τσέκαραν τα mail τους γιατί είχε ένα πρόβλημα στην περιοχή μας η εταιρεία που τους παρείχε υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας.

Από την άλλη πέραν του ότι είναι πιθανό να παραβιάζει κανείς τους όρους του συμβολαίου που έχετε συνάψει με την εταιρεία παροχής τηλεπικοινωνιών. Ένα ακόμη νομικό ζήτημα ίσως θα μπορούσε να προκύψει αν κάποιος χρησιμοποιώντας το δίκτυο σας διαμοίραζε περιεχόμενο που είναι κάτω από copyright ή έκανε κάποια άλλη παράνομη πράξη μέσω διαδικτύου. Αν και ακόμη και τα “ασφαλή” και “κλειδωμένα” δίκτυα WiFi μπορούν να ξεκλειδωθούν συνεπώς αυτό το  αντι-επιχείρημα  για την υιοθέτηση του είναι αρκετά συζητήσιμο.

Όσο αφορά τα ζητήματα ασφάλειας και bandwidth νομίζω ότι λύνονται σε επίπεδο hardware με το OpenWRT που και λογαριασμούς guest μπορεί να δημιουργήσει κανείς, και να βάλει όρια στις ταχύτητες που διατίθεται ανά περίπτωση.

Στην Ελλάδα, και ειδικά στην Αθήνα που μένω και δραστηριοποιείται το AWMN, έχουν γίνει και γίνονται διάφοροι πειραματισμοί με το WiFi και έχει συγκεντρωθεί μπόλικη τεχνογνωσία σε επίπεδο που θα ζήλευαν σε πολλά άλλες Ευρωπαϊκές (και όχι μόνο) πόλεις. Νομίζω ότι το OpenWiFi αξίζει αν όχι να υιοθετήσει κανείς τις πρακτικές του, να ενημερώνεται για αυτό και να εξετάζει σοβαρά την υιοθέτηση των προτάσεων του.

Εσείς τι πιστεύετε; Έχετε ανοίξει κάποιο από τα WiFi δίκτυα που διαχειρίζεστε; Ποίοι ήταν οι παράγοντες που σας έκαναν να πάρετε την απόφαση αυτή;